Minneartprijs
Vanaf 1987 wordt om de twee jaar tijdens de WND-conferentie de Minnaertprijs uitgereikt.
Het doel van de Minnaertprijs is het publiekelijk tot uitdrukking brengen van de waardering voor de verdiensten van de laureaat voor de ontwikkeling van het vak natuurkunde in het voortgezet onderwijs gedurende een reeks van jaren.
De prijs bestaat uit een beeldje – de Minnaerttrofee – gemaakt door kunstenaar Adri de Waard, een oorkonde en een geldbedrag.
Het bestuur van de Werkgroep Natuurkunde Didaktiek (WND) heeft besloten de voordracht van de Commissie Prijs van Verdienste over te nemen. Deze commissie, zeg maar jury, bestond dit jaar uit Jan van Riswick, Kirsten Stadermann en Wim Sonneveld. En de winnaar van de Minnaertprijs 2019 is: Hans van Bemmel.
De jury verwoordde in haar juryrapport waarom zij vond dat Hans de prijs, uitgereikt op 13 december 2019, verdiende:
“Op de vraag Wat wil je? geeft de laureaat in een interview (NVOX 2012) het antwoord: ‘Dat kinderen veel leren over natuurkunde, over onderzoek doen, over redeneren en rekenen, over de maatschappij en over zichzelf, en dat ze daar ook nog plezier aan beleven. Ambitieus, ja. Maar we hebben het over jonge mensen die zich ontwikkelen, die de toekomst vormen van de maatschappij, van wie ouders houden… dan kun je toch niet anders dan ambitieus zijn?’
Deze ambitie – of beter: passie – straalt de laureaat uit in alles wat hij doet. Hij is gepromoveerd in de theoretische natuurkunde, natuurkundeleraar op een stedelijk Gymnasium, heeft universitaire colleges vakdidactiek verzorgd en is auteur van zowel lesmateriaal als ook artikelen en columns in vaktijdschriften. Deze artikelen gaan vaak over ervaringen uit zijn eigen leslokaal. In zijn beschrijvingen van inzichten, verwondering, lief en leed in de natuurkundeles valt niet alleen de goed onderbouwde vakkennis maar ook het plezier in het werken met pubers op. Dit maakt de laureaat niet alleen tot een geliefde leraar, een gedreven vakdidacticus maar ook tot een ambassadeur voor het leraarschap. Hij laat zien hoe fijn het is om puberbreinen aan het denken te zetten en dat vaak meer mogelijk is dan wordt gedacht. Daarbij staat hij klaarblijkelijk altijd open om zelf iets te leren.
In het kader van verdiensten van de laureaat voor de ontwikkeling van het vak natuurkunde in het voortgezet onderwijs gedurende een reeks van jaren hieronder enkele voorbeelden.
Hij heeft aan verschillende natuurkundemethoden meegeschreven en was een van de voortrekkers bij het schrijven van NiNa-modules. Daarbij begaf hij zich graag op relatief onbekend terrein zoals de modules Quantumwereld en Natuurwetten.
In het, twee jaar geleden verschenen, Handboek natuurkundedidaktiek geeft hij voorbeelden voor praktijkgerichte differentiatie in de klas, het thema van deze conferentie.
Zijn publicaties in NVOX gaan meestal over de uitleg van lastige begrippen in de natuurkundeles, originele lesideeën, verbanden met maatschappelijk belangrijke thema’s en achtergrondinformatie voor onderwerpen die niet bij elke docent aanwezig is. Zo heeft hij samen met een collega-auteur in de reeks Quantumlesjes acht lesideeën gepresenteerd waarin context en concept hand in hand gaan. Hierin laat hij zien hoe de quantumfysica niet alleen als fundamentele beschrijving van de microscopische wereld van belang is, maar dat je quantumgedrag ook in allerlei toepassingen tegen komt.
Uit een NVOX-artikel van dit jaar blijkt dat zijn hart bij de natuurkunde in zeer diverse contexten ligt. Geïnspireerd door de wiskundewandelingen en door Minnaerts boeken Natuurkunde van ’t Vrije Veld bedacht hij fysicafietstochtjes, ‘Bedoeld voor iedereen die lekker fietsen wil combineren met nadenken. Geschikt voor personeelsuitjes of activiteitenweken op school.’ Met opdrachten en puzzeltjes langs de route wordt duidelijk gemaakt waar je overal natuurkunde tegen komt (waar eigenlijk niet?). En de redactie van NVOX daagt een ieder uit de collectie fysicafietstochtjes aan te vullen.
De laureaat is al vele jaren redacteur bij dit tijdschrift (waarvan enkele jaren eindredacteur) en stimuleert docenten om zelf stukken in te dienen. Daarbij ondersteunt hij schrijvers graag met zijn ruime ervaring als auteur en geeft tips om duidelijk, doelgericht en boeiend te schrijven.
Veel docenten zullen hem ook kennen van zijn nascholingscursussen over Quantumwereld en andere onderwerpen, vooral uit de moderne natuurkunde.
Zijn missie om in lessen, lesmateriaal en docentencursussen het verband tussen de ‘echte wereld’ en natuurkunde duidelijk te maken werkt ook andersom: In het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde (NNV) schrijft hij juist voor natuurkundigen. In persoonlijke stukken illustreert hij ontwikkelingen in het onderwijs door te vertellen over wat hij in de klas, en daar omheen, beleeft.
Door zijn bescheiden persoonlijkheid geeft hij in alles wat hij doet de natuurkunde het podium en stelt zichzelf op de achtergrond. Daarom heeft Hans van Bemmel het zeker verdiend om nu een keer zelf gelauwerd te worden!”
